اندیشه

همچنان ابتذال شر، بعد از پنجاه سال

درباره‌ کتاب «آیشمن در اورشلیم» نوشته‌ هانا آرنت

بعد از اتفاقات جنگ جهانی دوم و جنایاتی که نازی‌ها در اردوگاه‌های مرگ انجام دادند، سنت روشنفکری اروپا به یکباره دچار بحران بزرگی شد. فاجعه‌ای وحشتناک اروپا، این مهد تمدن را تکان داده بود، فاجعه‌ای که در کمال شگفتی از درون خود همین تمدن برآمده بود و نه از کشورهای بدوی بیرون از آن. عده‌ای از فلاسفه همچون آدورنو اعتقاد داشتند که کلام نمی‌تواند عمق فاجعه را انتقال دهد و همزمان بسیاری از سینماگران مانند ژان-لوک گدار و آلن رنه این فرضیه را پیش کشیدند که هیچ تصویری قادر نیست رنج قربانیان اردوگاه‌های مرگ را بازنمایی کند. بعضی دیگر از روشنفکران دست به دامن نوعی زبان مخفی و رازآلود شدند.

تاریخ زیبایی و زشتی

درباره تاریخ زیبایی نوشته امبرتو اکو

«امبرتو اکو» یکی از نمادهای فلسفه پاپ در قرن بیستم است. موافقانش او را یک روشنفکر همه‌کاره می‌نامیدند و منتقدانش به او لقب فیلسوف تلویزیونی داده بودند. او در زمینه‌های مختلفی فعالیت می‌کرد: رمان می‌نوشت، در حوزه نقد سینمایی و ادبی قلم می‌زد، در باب فلسفه نظر می‌داد و مقاله‌های سیاسی و اجتماعی تألیف می‌کرد. نوشته‌های او بااینکه ازلحاظ نظری و فلسفی عمق و جدیت چندانی ندارد، اما به خاطر در برگفتن دایره وسیعی از مسائل بشری می‌تواند برای مخاطبان جذاب و مهیج باشد. 

قدرت، آزادی و دولت در اندیشه میشل فوکو

آیا فرد عاملیت تغییر قدرت مسلط را داراست؟

به نظر فوکو، دولت تنها نهادی است که در آن قدرت در شکل نهایی خود مشاهده می‌شود؛ درحالی‌که قدرت عمیقا ریشه در روابط جامعه دارد و می‌توان آن را در تمامی عرصه‌های اجتماع و روابط (حتی عاشقانه) پیدا کرد. به همین دلیل نباید منشأ روابط قدرت را در نهادها جست، زیرا باعث توضیح قدرت به دست قدرت می‌شود و روابط قدرت را صرفا به اشکال قانونی یا مبتنی بر اجبار، محدود می‌کند. قدرت ریشه در تاروپود جامعه دارد. قدرت در تمام جامعه جاری است و نقشی مستقیما مولد ایفا می‌کند.

درباره کتاب بکت نوشته آلفرد آلوارز و ترجمه مراد فرهادپور
دنبال‌کردن وسواس‌گونه موضوعات سیاسی به شاد بودن شما و هم‌چنین به روابط میان‌فردی‌تان آسیب می‌زند
به مناسبت تجدید چاپ رمان قتل راجر آکروید نوشته‌ آگاتا کریستی

پیش به سوی سکون

درباره کتاب بکت نوشته آلفرد آلوارز و ترجمه مراد فرهادپور

نوشتن یک نقد خوب درباره بکت بسیار سخت و دشوار است، نه به خاطر معانی عمیق و پپچیده موجود در آثار او، بلکه بالعکس، به دلیل اینکه آثار او از هر معنایی خالی شده‌اند و در اعماق آن‌ها هیچ چیز به درد بخوری پیدا نمی‌شود، تازه اگر اصلاً عمقی داشته باشند. نوشتن نقدهای بد اما در مورد بکت بی‌اندازه آسان و رایج است؛ می‌توان چندین صفحه را به رمزگشایی از نمادها و رمزهای پنهان در آثار او اختصاص داد و درباره منظور نویسنده از به کارگیری واژه‌هایی مانند گودو، مالوی یا مالون ساعت‌ها نظرورزی کرد، می‌توان سطحی بودن رادیکال بکت را نادیده گرفت و زنجیره‌ای از اصطلاحات و ایده‌های کلی، همچون از خودبیگانگی یا معنازدایی را به نوشته‌های او حقنه کرد و می‌توان بکت را در کنار نویسندگان دیگر که تنها شباهت‌شان به بکت رئالیست نبودن و به اصطلاح عجیب‌غریب‌بودنشان است، قرار دارد و با گنجاندنش در مکاتب یا جنبش‌های شناخته شده هنری از رویارویی با جهان منحصربفرد او طفره رفت. 

روحتان را با خواندن اخبار سیاسی فرسوده نکنید

دنبال‌کردن وسواس‌گونه موضوعات سیاسی به شاد بودن شما و هم‌چنین به روابط میان‌فردی‌تان آسیب می‌زند

آرتور سی. بروکس، دانشمند علوم اجتماعی و نظریه‌پرداز معاصر، در مقاله پیش‌رو از عباراتی چون جو تعصب‌آمیز، دوقطبی شدن رسانه‌ها، و بحث و جدل‌های سیاسی مداوم، برای توصیف شرایط کنونی جامعه آمریکا در فصل انتخابات استفاده می‌کند. شاید برای بسیاری از ما که محکوم به زندگی در یکی از پر‌التهاب‌ترین دوره‌ها از تاریخ سیاسی، اجتماعی و اقتصادی کشورمان هستیم، این روایت از آن‌سوی کره خاکی، شرح ملالت‌باری بر احوال هر روزه‌مان باشد. از این روست که توجه به سلامت جسم و روح در چنین شرایطی باید برای تک تک ما در اولویت قرار بگیرد. در مقاله‌ای که در ادامه می‌خوانید، بروکس توصیه‌های ارزشمندی را در این خصوص مطرح می‌کند. روشن است که هدف مقاله‌نویس نفی مشارکت اجتماعی فعال و باز‌داشتن افراد از آن نیست، چیزی که بی‌تردید تنها راه پیشرفت و توسعه پایدار در هر جامعه‌ای محسوب می‌شود، بلکه می‌کوشد این را به ما بیاموزد که چگونه با دوری از تعصب و پیش‌داوری، هم در مسیر بهبود شرایط جامعه‌مان گام برداریم و هم زندگی فردی شاد و آسوده‌ای داشته‌باشیم. 

این خود قاتل است که روایت می‌کند

به مناسبت تجدید چاپ رمان قتل راجر آکروید نوشته‌ آگاتا کریستی

آگاتا کریستی رمان قتل راجر آکروید را در سال 1926 نوشت، یعنی در اوج عصر طلایی رمان‌های پلیسی. با وجود انتقادات فراوان به این کتاب از جانب نویسندگان و نظریه‌پردازان ادبیات جنایی، کتاب توانست به فروش بالایی دست پیدا کند و به مرور تبدیل به یکی از کتاب‌های مهم کلاسیک ژانر پلیسی شود. کارآگاه اصلی قتل راجر آکروید، به مانند کتاب‌های قبلی کریستی، هرکول پوآرو است که  برخلاف پرونده‌های قبلی این بار باید معمای پیچیده‌تری را حل کند. تردید و بدبینی همیشگی او از همان لحظات ابتدایی داستان جلب توجه می‌کند و سردرگمی او در بعضی دقایق به حدی است که بعضاً توسط راوی داستان یعنی دکتر شپارد دست انداخته می‌شود.

صفحه‌ها

اشتراک در RSS - اندیشه