اصفهان قدیم

شمشیر سلطانی بر شکوه اصفهان

یک شاهد عینی از زخم‌های اصفهان می‌گوید

اصفهان بهشتی بود که در عصر قاجار به واسطه بی‌توجهی و کینه نسبت به صفویه که این قدر در میان مردم اعتبار داشت، به‌طور عمد ویران گردید. انگیزه این ویرانی حرص بود یا عداوت، یا مخلوطی از هر دو، کسی به‌درستی نمی‌داند، اما حاصل این فرایند آنکه آثار و عمارات با شکوهی مانند آیینه‌خانه، نمکدان و هفت‌دست اکنون وجود خارجی ندارند. در این متن نگاهی به این فاجعه می‌اندازیم:

شگفتانه‌های عتیق

روایت‌های مهم در گرامیداشت نهمین سالروز ثبت‌جهانی مسجد جامع عتیق اصفهان

امروز نهمین سالگرد ثبت‌جهانی مسجد جامع عتیق اصفهان در فهرست میراث جهانی بشر است؛ روزی مهم برای ایران، برای اصفهان و برای بنایی که فخر معماری اسلامی دوران مختلف تاریخی محسوب می‌شود. امروز و هفته پیش رو را برای دیدار با مسجد‌جامع غنیمت بشمارید. شناخت دقیق این بنای مهم تاریخی بر همه مسئولان اصفهان واجب است؛ میراثی که باید بارها در زمان‌های مختلف از زوایای گوناگون ببینیدش تا به اهمیت و فقط بخشی از رازهای بی‌شمارش پی ببرید. نــــاگفتـــه‌هـــای فـــراوانـی دربـــاره مسجد‌جامع عتیق اصفهان وجود دارد و پژوهش‌های مختلفی که در این بنا انجام شده، هنوز نتوانسته شناخت همه‌جانبه‌ای را از این میراث مهم در اختیار ما قرار دهد. پژوهش‌ها همچنان ادامه دارند و جالب اینکه هر بار با شگفتی‌های بیشتری در تاریخ مسجد جامع عتیق اصفهان روبه‌رو می‌شویم. برخی از مهم‌ترین و اساسی‌ترین نکاتی که باید همه ما اصفهانی‌ها و ایرانیان علاقه‌مند به میراث فرهنگی بدانیم، در ادامه این متن ذکر می‌کنم.

اصفهان در هزار و یک روایت ناب

یادداشتی در پاسخ به پرسش «اصفهان کجاست؟»

مدت‌هاست درباره اینکه روز اصفهان چه روزی است گفت‌وگو می‌شود؛ ولی آنچه رسمیت بیشتری دارد این است که یکم آذر که سرآغاز برج قوس یا کمان است در شورای شهر اصفهان پس از پیگیری اهالی فرهنگ شهر، مدتی پیش تصویب شد. حالا چرا؟ چون در افسانه‌ها آمده که طالع اصفهان برج قوس است و دارای پیشدادی در این برج اصفهان را بنا نهاد. شما در سردر قیصریه اصفهان می‌بینید که دو نماد و نشان برج قوس در دو طرف با کاشی نقش شده است. در این نشان یک شیر سر آدمی دارد و در دستانش کمانی دارد با تیری که رو به اژدهاست و اژدها دم همان شیر است. سر که نشانه خرد است و دم که همان ذنب است. همان گناه آنچه از آدمی و خردش نیست و دنبالچه اوست و باید پی کارش برود؛ چنان‌که خداوند در صورت مادی بنی‌آدم او را از دم و از ذنب رهانید و در گوشه‌کنار اصفهان باز برج قوس را می‌بینید.

نگاهی به حاشیه‌های این بازارچه‌ها از میدان جلفا تا باغ به
نگاهی به روند شهرسازي ترک تباران صفوی در اصفهان
اصفهان‌زیبا از سیل در روایت‌های تاریخ معاصر اصفهان گزارش می‌دهد

بازارهای هفتگی در اصفهان قاجاری

نگاهی به حاشیه‌های این بازارچه‌ها از میدان جلفا تا باغ به

بازارهای هفتگی بخشی از زندگی اجتماعی و حیات مردمان این سرزمین بوده است؛  بنابراین پرداختن و توجه به آن‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. مردم هم برای خرید و رفع نیاز های روزانه به این مکان‌ها می‌رفته‌اند و هم برای گردش و تفریح و از این جهت حضور و آمدو‌شدشان به این بازارها را به مکان‌های صرفا تفریحی ترجیح می دادند. ما در این متن نگاهی به یکی از بازارهای هفتگی اصفهان در منطقه جلفا می اندازیم و آن را به لحاظ تاریخی مورد بررسی قرار می‌دهیم. علاوه بر پرداخت تاریخی این موضوع نکاتی در روایت‌های به‌جا مانده وجود دارد که بر اساس آن‌ها حیات اجتماعی مردم این سرزمین تبیین می‌شود.

شهر، آیینه‌ای در مقابل آسمان

نگاهی به روند شهرسازي ترک تباران صفوی در اصفهان

در عصر صفویه ویژگی‌های بارزی از حیث شهرسازی و توسعه کالبدی و فیزیکی شهر اصفهان از منظر کارشناسان و متخصصان شهرسازی وجود دارد که منجر به نگارش و تألیف مقالات و کتاب‌های متعددی دراین‌باره شده است. یکی از این مقالات «تحليل آموزه‌های شهرسازي در شکل‌گیری کالبد شهر (مطالعه موردي: دوره‌ی صفويه، شهر اصفهان)» نام دارد که توسط علی عليمرادي, حسن احمدي و وحید قباديان نوشته و پس از ارائه در گروه شهرسازی دانشگاه گیلان در سال 1398، در نشریه دانش شهرسازی به چاپ رسیده است.

طغیان رود مرده!

اصفهان‌زیبا از سیل در روایت‌های تاریخ معاصر اصفهان گزارش می‌دهد

یکی از روزنامه‌های محلی اصفهان در خبری به تاریخ بیستم جمادی‌الاخر 1301 ه. ق آورده است: «در روز پنجشنبه بیستِ شهرِ (ماه) جمادی‌الاخر که جمعیت زیادی از رجال و نساء به تماشای سیلاب در بالای پل‌های رودخانه ازدحام نموده بودند، یک زنی که طفل شیرخواره‌ای در بغل داشته، در یکی از غرفات بالای پل‌ها رفته و نشسته، طفل خود را در دامن خود گذاشته، در حین آنکه سرگرم تماشا بوده از محـافظت طفل غفلت می‌کند.

صفحه‌ها

اشتراک در RSS - اصفهان قدیم