امیر سنجوری

آیا معمارها حقوق معنوی هنری دارند؟

ساختمان‌سازی از رشته‌های مهندسی است و معماری با توجه به قرابتی که با رشته عمران دارد، غالبا با این رشته اشتباه گرفته می‌شود؛ اما درحقیقت معماری بخش موجز و هنرمندانه‌ای از هنرصنعت‌های تجسمی در کنار عمران است. معماری بیشتر از آن‌که به عمران شبیه باشد به مجسمه‌سازی و طراحی و نقاشی شباهت دارد. به همین علت قانون در خصوص معماری و حقوق مربوط به معمارها نیز پیش‌بینی‌هایی در ابعاد مالکیت فکری کرده که آنان را مشابه با هنرمندان و در کنار آنان دیده و شغل و هنر ایشان را مورد تصریح قرار داده است.

آرای پرونده‌های هنری محرمانه نیستند

به‌طورکلی تنها مرجعی که در مورد افشا و انتشار آرای قضایی تصمیمگیری می‌کند، خود قانون است. تعریف و تفسیر ما از علنی بودن یا نبودن دادگاه اجرایی یا اعلامی‌بودن آرا، نحوه ابلاغ یا انتشار مفاد رأی و مفاهیم مشابه نمی‌تواند به ما این مجوز را بدهد که تصمیم بگیریم آرای قضایی مربوط به موضوعات مدنظرمان را علنی کنیم. به‌عنوان‌مثال نمی‌توانیم معتقد به این باشیم که به‌صرف علنی‌بودن یک دادگاه، پس رأی صادرشده آن نیز علنی و قابل نشر در جراید باشد. هر رأی، هر پرونده، هر موضوع و هر دادگاه ویژگی‌های مختص به خود را داشته و نحوه علنی کردن یا انتشار آرای قضایی باید بر اساس تمام این شرایط بررسی و تعیین شود.

حقوق آثار هنری مبتنی بر فرهنگ عامه-فولکلور

در بررسی حقوقی آثار هنری، از آنجایی که اصلی‌ترین محور بررسی، اصالت و متکی به ابتکاربودن اثر است، معمولا نمی‌توانیم محلی برای آثار رونوشت یا کپی داشته باشیم. با این حال، برخی از آثار هنری وقتی قرار باشد از آثار فولکلور الهام یا اقتباس بگیرند، تحت شرایطی در قانون به عنوان اثر اصیل شناخته می‌شوند. این مسئله از دو زاویه قابل نگرش است. ابتدا به این شکل که هر اثری حتی اگر مقتبس از آثار دیگر باشد دارای حقوق مخصوص خود نیز هست و از طرف دیگر هر اثر هنری وقتی به شکل نویی باز آفرینی می‌گردد، در ابتکارات به کار رفته در خود مستقل محسوب شده و دارای حقوق مختص خود قلمداد می‌شود.

صفحه‌ها

اشتراک در RSS - امیر سنجوری