امیر سنجوری

حقوق عکاسی غیرحرفه‌ای و نشر غیرحرفه‌ای عکس

وقتی صحبت از حقوق عکاسی می‌کنیم، در ابتدا این‌گونه تصور می‌شود که با عکاسانی مواجهیم که با دوربین‌های حرفه‌ای و سه‌پایه و تجهیزات مشهود و سنگین مشغول ثبت تصاویر هستند. یا زمانی که از حقوق نشر عکس حرف می‌زنیم، تابلوهای بزرگ و گالری‌های مجلل یا چاپ عکس در روزنامه‌ها و نشریات معتبر به ذهن متبادر می‌شوند؛ اما درحقیقت در ابعاد قانونی قضیه، هیچ‌کدام از این شرایط به‌عنوان پیش‌نیاز و پیش‌شرط شمول عکاسی در حقوق هنرمندان نیستند؛ بلکه حتی عکس‌های موبایلی و نشر مجازی در شبکه‌های اینترنتی هم به همان اندازه تحت شمول قانون‌اند که عکاسی حرفه‌ای و  نشر رسمی عکس در قانون موردحمایت قرارگرفته  است.

استفاده عمومی از آثار هنری

بر اساس ماده چهارم قانون حمایت از حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان مصوب سال 1348 خورشیدی، حقوق معنوی اثر محدود به زمان و مکان نبوده و قابل واگذاری به غیر نیست. یعنی حقوق مربوط به نام پدیدآورنده قابل انتقال و بخشش نیست و به عبارت خیلی ساده‌تر: یک پدیدآورنده نمی‌تواند به کسی اجازه دهد که اثر وی را به نام خودش اکران کند. بر همین اساس، طبیعتا اشخاص دیگر هم نمی‌توانند با اجازه یا بدون اجازه پدیدآورنده، خود را مالک اثر وی معرفی کنند. این در باب حقوق معنوی اثر بود.

کپی از سرمشق سرقت هنری نیست

یکی از رفتارهای متعارف در کلاس‌های آموزشی در حوزه‌های هنر، درخواست باز آفرینی استاد از شاگردان برای خلق مجدد یک اثر است. این گونه ارائه سرمشق به شاگردان و قضاوت بازخورد آثار خلق شده جدید اگر مقید به تکرار عینی اثر باشد جنبه ممارستی و تمرینی داشته و چنانچه با هدف خلق خلاقانه و آزادانه اثر ارائه شده باشد، دارای زوایای تازه هنری محسوب می‌شود و می‌تواند منتهی به پدیدآمدن آثار نوینی با اقتباس از اثر اصلی شود.

صفحه‌ها

اشتراک در RSS - امیر سنجوری