عبدالمهدی رجائی

سفری که به استعفای میراثی انجامید!

بازخوانی یک رویداد تاریخی مهم شصت سال پیش

گردشگری و آمد و رفت سران و بزرگان کشورهای دیگر در اصفهان، تاریخی دیرینه دارد؛ به‌خصوص بازدیدهای خاص از اصفهان در دهه چهل و پنجاه زیاد اتفاق می‌افتاد. روسای جمهور، پادشاهان، نخست وزیران و شخصیت‌های برجسته جهانی از اصفهان بازدید می‌کردند. در مواقعی که پادشاه کشوری قصد بازدید  داشت، طبق پروتکل‌های جهانی، پادشاه کشور میزبان نیز باید با او همراه می‌شد. در 13 اسفند 1339 ملکه انگلیس با همسرش به اصفهان آمد و چند ساعت در این شهر بود؛ سپس به شیراز رفت.

روایت‌هایی ناب از مدرسه چهارباغ

از دبیرستان علوم معقول و منقول تا درآمدزایی مراسم ختم

امروز اگر از خیابان چهارباغ به داخل خیابان آمادگاه بپیچید، همان اوایل خیابان، سمت چپ بر روی دیوار مدرسه چهارباغ، یک قاب کاشی توجه شما را به خود جلب می‌کند؛ تابلویی که با خط ثلث روی آن نوشته شده است: «دبیرستان علوم معقول و منقول». از خود می‌پرسید این تابلو اینجا چه می‌گوید. این مطلب پاسخ به این پرسش است؛ درضمن از یک مرکز مهم فرهنگی اصفهان پرده‌برداری می‌کند که چند دهه در خیابان چهارباغ محفل عاشقان کتاب و ادب و شعر بوده است؛ یعنی کتابخانه فرهنگ که امروز به جای آن کتابخانه مدرسه علمیه امام صادق(ع) قرار گرفته است.

خورشید اصفهان هنوز می‌درخشد

مروری بر تاریخ اولین مریض‌خانه ملی در اصفهان به بهانه نودسالگی تأسیسش

بیمارستان‌ها هم می‌توانند جزئی از تاریخ شهر باشند؛ مؤسسه‌هایی که با جان و هستی انسان‌ها سروکار دارند و بودونبودشان تأثیر بسیار زیادی در زندگی شهرنشینان دارد. در اینجا و به بهانه نودسالگی بیمارستان خورشید، تصمیم گرفتیم با مراجعه به مطبوعات آن روزگار، تاریخچه این مؤسسه مهم را بازسازی کرده و نشان دهیم در پی‌ریزی آن چه کسانی دخیل بوده و چگونه با کمک مؤسسه‌های غیردولتی و مردم‌نهاد، این مؤسسه شکل گرفت و بالیدن آغاز کرد.

دروازه دولت چطور آزاد شد؟
آرشیو مطبوعات صائب با چه وضعیتی به اصفهان بازگشت؟
نگاهی به حاشیه‌های این بازارچه‌ها از میدان جلفا تا باغ به

میدانی که با سنگ فرش تاریخی شد

دروازه دولت چطور آزاد شد؟

پروژه سنگ فرش شدن دروازه دولت به اتمام رسیده است. این پروژه نمای بصری میدان را به‌کلی تغییر داد و آن را به شکل میدان‌های تاریخی درآورد. برداشته‌شدن آسفالت و سنگ‌فرش‌کردن آن میدان، بهانه‌ای شد تا در این مطلب به بیان سیر ساخت آن بپردازم. نام درواز‌ه‌دولت برخاسته از دولتخانه صفوی است. اما بنا بر نقشه‌ای که در سال 1302 خورشیدی از اصفهان برجای مانده است (نقشه سلطان سید رضا) دروازه دولت فضایی خالی نبود. فقط به انتهای چهارباغ و ابتدای ورودی دولتخانه اطلاق می‌شد. خیابان چهارباغ تا محل دروازه دولت به همان عرض خود پیش آمده و به ناگهان در این محل به یک کوچه باریک و پر پیچ و خم به‌نام «آغاباشی» ختم می‌شد. سمت چپ میدان هم خیابان باریک «شاه» خودش را به‌زحمت به گوشه میدان می‌رسانید.

مرثیه‌ای برای اصفهان!

آرشیو مطبوعات صائب با چه وضعیتی به اصفهان بازگشت؟

کتابخانه ابن‌مسکویه نزدیک پل خواجو بود. اهمیت این کتابخانه بدین سبب بود که گنجینه قوی و پرباری از مطبوعات و روزنامه‌های ایران و اصفهان را در خود داشت. هسته اولیه این گنجینه، روزنامه‌هایی بوده است که روزی روزگاری در کتابخانه فرهنگ اصفهان، ابتدای خیابان آمادگاه، جمع‌آوری شده بود. این کتابخانه دارای مجموعه‌ای عظیم از روزنامه‌های منتشرشده در اصفهان از روزگار پیشین تا امروز بود. شاید یکی از مشخصه‌های اصفهان، داشتن روزنامه‌نگاران قوی و روزنامه‌های درخور و قابل ستایش باشد. این میراث از روزنامه «فرهنگ اصفهان» در عصر قاجار شروع شد و در دوره پهلوی به دست امیرقلی امینی افتاد که روزنامه‌های «اخگر» و «اصفهان» را در این شهر تأسیس کرد.

بازارهای هفتگی در اصفهان قاجاری

نگاهی به حاشیه‌های این بازارچه‌ها از میدان جلفا تا باغ به

بازارهای هفتگی بخشی از زندگی اجتماعی و حیات مردمان این سرزمین بوده است؛  بنابراین پرداختن و توجه به آن‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. مردم هم برای خرید و رفع نیاز های روزانه به این مکان‌ها می‌رفته‌اند و هم برای گردش و تفریح و از این جهت حضور و آمدو‌شدشان به این بازارها را به مکان‌های صرفا تفریحی ترجیح می دادند. ما در این متن نگاهی به یکی از بازارهای هفتگی اصفهان در منطقه جلفا می اندازیم و آن را به لحاظ تاریخی مورد بررسی قرار می‌دهیم. علاوه بر پرداخت تاریخی این موضوع نکاتی در روایت‌های به‌جا مانده وجود دارد که بر اساس آن‌ها حیات اجتماعی مردم این سرزمین تبیین می‌شود.

صفحه‌ها

اشتراک در RSS - عبدالمهدی رجائی