فرناز كلباسی

شهر بر بستر آب

نگاهی به برخی از مشهورترین شهرهای آبی جهان

آب نه‌فقط مایه حیات که عنصری مؤثر در شهرسازی نیز به شمار می‌رود. می‌پرسید چطور؟ اگر به شهرهای مختلفی که مشرف‌به یک رودخانه، دریاچه و یا دریا هستند سفرکرده باشید و یا جایگاه رودخانه زاینده‌رود در شهر خودمان اصفهان را موردتوجه قرار دهید، خواهید دید که آب قادر است تا حد زیادی سبک و سیاق شهرسازی را تحت تأثیر قرار دهد. چنانکه از قرن‌های پیش تا امروز زاینده‌رود از ارکان اصلی شکل‌گیری شهر اصفهان به شمار رفته و حتی نهرهای منشعب از آن‌که مادی نام دارند نیز تأثیرات گسترده‌ای بر شکل‌گیری فضاهای مختلف شهری، فضای سبز، منازل مسکونی و ... در اطراف خود داشته‌اند. در ادامه نگاهی مختصر به برخی از شهرهای آبی جهان داریم.

حاشیه‌های پر متن!

مروری بر وضعیت حاشیه‌نشینی در اصفهان

بر اساس یک قاعده منطقی، میزان مشخصی از امکانات طبـیعی، زیست‌محیطی و شهری برای حجم مشخصی از جمعیت یک محدوده به نام روستا یا شهر قابلیت پاسخ‌گویی دارد و اگر حجم جمعیت از میزان امکانات فراتر برود، چرخه بده بستان مردم با امکانات موجود برهم‌خورده و مشکلات کوچک و بزرگ یک‌به‌یک به دنبال همدیگر بروز می‌کنند. این وصف‌الحال شهر اصفهان در یکی‌دو دهه اخیر است! شهری که به‌واسطه حمل وزنه‌های سنگینِ کارخانه‌های صنعتی بر شانه‌های نحیفش، یک از مقصدهای مهاجرت در دو سه دهه اخیر بوده و بیش‌ازحد توان و ظرفیتش از مهاجران خود میزبانی کرده است. اما حال که به وضعی چنین نگران‌کننده دچار شده، بد نیست بپرسیم جای‌دادن جمعیتی فراتر از توان این شهر در آنچه مضراتی را عاید شهر و مردمانش کرده، به دنبال خود چه پدیده‌هایی را به همراه داشته است؟

بستم زبان داماد و قوم‌وخویش داماد را!

روایتی از ازدواج‌های سال‌های دور

از آن دورانی که «تاریخ» تنها در میان صفحات کتاب‌های قطورِ جاخوش‌کرده میان قفسۀ کتابخانه‌ها معنا می‌شد، زمان زیادی گذشته است. حالا سال‌هاست که پژوهشگران و اندیشمندانِ حوزه‌های علوم انسانی پی به معانی تازه‌ای از تاریخ برده و دریافته‌اند آنچه مورخان نگاشته‌اند تنها وجوه سطحی و ظاهری تاریخ است و باطن و عمق آن را باید در ورای این ظواهر و در بطن و متن جوامع جست‌وجو کرد؛ جایی که نه قصد و غرضی برای وارونه جلوه دادن حوادث وجود دارد و نه چگونه نگاشتن تاریخ به کسی ضرر و منفعتی می‌رساند. این نقطه همان «تاریخ شفاهی» است. یعنی وجهی آشکار و عیان از رویدادها و اتفاقاتِ گذشته که در کنار هم «فرهنگ‌عامه» جوامع را شکل داده و این بار به‌جای کاغذ، بر ذهن و خاطر اقشار مختلف مردم نقش بسته و باید تا دیر نشده ثبت و ضبط شود.

نگاهی به نقش «رنگ» در طراحی فضاهای شهری
نگاهی به رابطه دوسویه میان فضای شهری و ادراک‌های فردی
اصفهان سابقه‌ای درخشان در هم‌زیستی مسالمت‌آمیز دارد

شهر بر بستر آب

نگاهی به برخی از مشهورترین شهرهای آبی جهان

آب نه‌فقط مایه حیات که عنصری مؤثر در شهرسازی نیز به شمار می‌رود. می‌پرسید چطور؟ اگر به شهرهای مختلفی که مشرف‌به یک رودخانه، دریاچه و یا دریا هستند سفرکرده باشید و یا جایگاه رودخانه زاینده‌رود در شهر خودمان اصفهان را موردتوجه قرار دهید، خواهید دید که آب قادر است تا حد زیادی سبک و سیاق شهرسازی را تحت تأثیر قرار دهد. چنانکه از قرن‌های پیش تا امروز زاینده‌رود از ارکان اصلی شکل‌گیری شهر اصفهان به شمار رفته و حتی نهرهای منشعب از آن‌که مادی نام دارند نیز تأثیرات گسترده‌ای بر شکل‌گیری فضاهای مختلف شهری، فضای سبز، منازل مسکونی و ... در اطراف خود داشته‌اند. در ادامه نگاهی مختصر به برخی از شهرهای آبی جهان داریم.

شهر شما چه رنگی است؟!

نگاهی به نقش «رنگ» در طراحی فضاهای شهری

سیاه، سفید، خاکستری، دودی، آجری، گاهی آبی و گاهی هم سبز! این‌ها شاید تنها رنگ‌هایی باشند که در نگاه به گوشه‌های مختلف شهر اصفهان به چشم می‌خورند. دیوارها، پیاده‌روها، ساختمان‌ها، خیابان‌ها، میدان‌ها، مغازه‌ها، نیمکت‌های جانمایی شده در پارک‌ها و بوستان‌ها و... همه و همه در همین چند رنگ سیاه، سفید، خاکستری و آجری خلاصه شده‌اند و نمی‌توان آن‌ها را خارج از این طیف رنگی محدود جای داد. رنگ‌های آبی و سبز هم به لطف آسمان آبی - که البته در اصفهان سال‌هاست جایش را به آسمان خاکستری و دودی رنگ داده - و درختان سبز بر سر این شهر سایه افکنده‌اند....

بده‌بستان شهر و شهروندی!

نگاهی به رابطه دوسویه میان فضای شهری و ادراک‌های فردی

برای چند لحظه چشم‌هایتان را ببندید و فضایی را که در آن قرارگرفته‌اید، تصور کنید. حالا آرام‌آرام فضای مدنظرتان را بزرگ و بزرگ‌تر کنید و از اتاقی که در آن هستید، خانه‌تان، فضای بیرونی خانه، بن‌بست، کوچه، محله و خیابانی که خانه‌تان در آن قرار دارد، فراتر بروید. حالا خواهید دید در این سفر کوتاهی که ذهنتان به محیط اطرافتان دارد، مجموعه‌ای از مؤلفه‌ها و عناصر مختلف که مفاهیم متنوعی را در خود دارند برایتان ایجاد شد. مثلا ممکن است از تصور فضای اتاقتان، محیطی امن برای آسودن را درک کرده باشید. تصور فضای خانه‌تان به شما احساس تعلق و مالکیت را منتقل کرده باشد. با تصور فضای بن‌بست، کوچه و خیابان احساس خوشایندی از رضایت و آشنایی یا برعکس احساس نامطلوبی از نارضایتی و غربت به شما دست داده باشد.

صفحه‌ها

اشتراک در RSS - فرناز كلباسی