قیمت دلار کم می‌شود؟

تحریک تقاضا و تضعیف عرضه، دلار را افزایشی کرد

بازار دلار روزهای پرنوسانی را طی می‌کند. هفته گذشته نرخ دلار به 20 هزار تومان هم رسید. ازآنجایی‌که به تعبیر برخی اقتصاددانان دلار پیشران اقتصاد کشور است، هم‌زمان با افزایش نرخ دلار قیمت سایر اجناس و کالاها نیز افزایشی می‌شود. بانک مرکزی و دولت معتقدند التهاب‌های ارزی و شوک فعلی در بازار ارز موقتی است و این وضعیت تداوم ندارد. 

سه شنبه ۱۰ تیر ۱۳۹۹

بازار دلار روزهای پرنوسانی را طی می‌کند. هفته گذشته نرخ دلار به 20 هزار تومان هم رسید. ازآنجایی‌که به تعبیر برخی اقتصاددانان دلار پیشران اقتصاد کشور است، هم‌زمان با افزایش نرخ دلار قیمت سایر اجناس و کالاها نیز افزایشی می‌شود. بانک مرکزی و دولت معتقدند التهاب‌های ارزی و شوک فعلی در بازار ارز موقتی است و این وضعیت تداوم ندارد. دراین‌باره میثم رادپور، کارشناس بازار ارز به اصفهان زیبا آنلاین می‌گوید: طرف تقاضا در تمامی بازارها تحریک‌شده و در مقابل طرف عرضه تضعیف‌شده است؛ در بازار ارز نیز وضعیت به همین منوال است و به همین دلیل شاهد جهش قیمت دلار بودیم. رادپور بیان می‌کند: دولت با کسری جدی مواجه است؛ این کسری بودجه در تاریخ اقتصادی کشور سابقه ندارد؛ به همین دلیل دولت از صندوق ذخیره ملی تسهیلات دریافت کرده که این به معنای رشد پایه پولی است؛ در این شرایط پول باقدرت وارد اقتصاد شده است. او اذعان می‌کند: از سوی دیگر به دلیل کسری بودجه، چاپ پول نیز عملیاتی شده و پول در بازار بین‌بانکی افزایش‌یافته است؛  آقای همتی از ابتدای سال نرخ ذخیره قانونی را کاهش داد و ذخایر مازاد نسبت به ذخایر قانونی پیشی گرفت؛ به همین دلیل پول بیشتری در دسترس بانک‌ها قرار گرفت. این کارشناس بازار ارز عنوان می‌کند: فروش دارایی‌های بانک در برهه‌ای اگرچه نقدینگی را کاهش داد، اما منجر به آزاد شدن ذخایر در بازار بین‌بانکی شد.

 تمامی این مؤلفه‌ها باعث افزایش جریان گردش پول در بازار بین‌بانکی شد که درنهایت منجر به پروپیمان شدن حساب ذخایر شد و وجوه زیادی در اختیار بانک‌ها قرار گرفت و این مسئله به کاهش نرخ بهره بین‌بانکی انجامید. از سوی دیگر بانک‌ها اقدام به خرید اوراق خزانه دولتی کردند و نرخ اوراق خزانه افت کرد؛ به‌این‌ترتیب نرخ بهره پایین‌تر از نرخ تورم شد. رادپور عنوان می‌کند: در اقتصاد اگر نرخ بهره کاهش پیدا کند، مردم ترجیح می‌دهند پول را در بانک‌ها نگهداری کنند؛ ازاین‌رو سرعت گردش پول افزایش پیدا می‌کند؛ چون مردم ترجیح می‌دهند کالا خریداری کنند تا سود بیشتری کسب کنند و تقاضا برای انواع کالاهای سرمایه‌ای افزایش پیدا خواهد کرد. این کارشناس بازار ارز خاطرنشان می‌کند:  یک عامل سیستماتیک،  نقدینگی را از سمت بانک‌ها به سایر بازارها هدایت کرده است؛ درواقع به‌صورت عمد طرف تقاضا تحریک‌شده است تا سرعت گردش پول افزایش پیدا کند. در این شرایط تقاضا افزایش‌ و عرضه ارز کاهش یافته  که این امر منجر به افزایش نرخ دلار شد. به گفته این کارشناس بازار ارز در سال جاری پیش‌بینی افزایش قیمت دلار وجود دارد؛ دولت باید اقدامی عاجل در جهت کاهش نرخ دلار عملیاتی کند. برای تحقق این هدف نرخ بهره بانکی باید افزایش پیدا کند تا نقدینگی در بانک‌ها منجمد شود. او اذعان می‌کند: مسئولان اعلام کرده‌اند باید از بورس حمایت شود که البته به معنای این است که نرخ بهره بانکی افزایش پیدا نکند و این یعنی بازار پول تضعیف می‌شود درنهایت هم تورم به مردم تحمیل می‌شود. رادپور خاطرنشان می‌کند: نرخ بهره واقعی در ایران به طرز بی‌سابقه‌ای منفی است و از منفی 20 درصد هم فراتر رفته است؛ از سوی دیگر عرضه ارز مسئله‌ساز شده و طرف تقاضا و عرضه به قیمت‌ها فشار آورده است. این کارشناس بازار ارز اذعان می‌کند: زمانی که نرخ تورم از نرخ بهره بانکی فراتر می‌رود، راهکار منقبض کردن نرخ بهره قانونی در بازار بین‌بانکی است؛ علاوه بر آن بانک مرکزی باید نرخ جرائم را افزایش دهد و دولت نیز باید برای جبران کسری بودجه نرخ جرائم را افزایش دهد؛ در این حالت نرخ بهره بانکی افزایش پیدا خواهد کرد.

اقتصاد دستوری مسئله‌ساز می‌شود

برخی کارشناسان بازار ارز هم می‌گویند این مسئله باید ریشه‌ای حل‌وفصل شود و راهکارش هم خروج از اقتصاد دستوری است. موضوعی که علی حیدری، کارشناس بازار ارز به آن اشاره می‌کند و به اصفهان ‌زیبا آنلاین می‌گوید: از سال 1350 به بعد یکی از اصلی‌ترین دلایل افزایش قیمت دلار حاکم‌ شدن اقتصاد دستوری در کشور بوده و هست؛  متولیان در مرحله اول منکر افزایش قیمت می‌شوند و در مرحله بعدی رفتارهای پلیسی را در بطن جامعه دنبال می‌کنند و در مرحله سوم با اماواگر افزایش قیمت‌ها را می‌پذیرند و در مرحله چهارم از زیر بار مسئولیت شانه خالی می‌کنند و درنهایت در مرحله پنجم شروع به حل مسئله با ساختار دستوری می‌کنند. حیدری عنوان می‌کند: اصلی‌ترین دلیل افزایش قیمت دلار به خاطر تورمی است که در بطن جامعه وجود دارد و این تورم حاصل مدیریت ضعیف و شفاف نبودن اقتصاد کلان است؛ به‌هرحال از دهه 50 به بعد اقتصاد دستوری در کشور حاکم شده و چند نفر در یک محیط بسته و بدون اطلاع دقیق از وضعیت عرضه و تقاضا دستورالعمل‌های خود را اعلام کرده و می‌کنند. طبیعی است این ساختار دستوری منجر به افزایش نرخ ارز و افزایش نرخ تورم می‌شود. این کارشناس ارز اذعان می‌کند: دلار در جامعه ایران یک شاخص فرض می‌شود و اولین گزینه‌ای است که مردم برای جلوگیری از ذوب شدن ارزش پول ملی، نقدینگی خود را به دلار تبدیل می‌کنند. به همین دلیل نرخ دلار افزایش پیدا کرد و به دنبال افزایش آن، قیمت کالاها نیز افزایشی شده است. این کارشناس بازار ارز بیان می‌کند: با توجه به انتظارات تورمی که وجود دارد اگر دلار افزایش قیمت داشته باشد، رفتارهای پلیسی تشدید  شده و این امر منجر به کاهش گردش مالی می‌شود و به‌طور مجدد اصلاح قیمت و کاهش نرخ دارد. حیدری بیان می‌کند: امسال سال پرتنشی در پیش داریم؛ مجلس ایدئال‌گراست و در سطح بین‌الملل نیز انتخابات ایالات‌متحده آمریکا را در پیش داریم؛ ضمن اینکه دولت در کسب درآمدهای ناشی از فروش نفت با مشکل مواجه است و این اتفاقات بر اقتصاد ایران تأثیرگذار است. برای جلوگیری از نوسان‌های بازار ازجمله بازار ارز راهکار ریشه‌ای خروج از اقتصاد دستوری و حرکت به سمت اقتصاد آزاد است. حیدری ادامه می‌دهد: راهکار جلوگیری از التهاب‌های بازارها ساده است، دولت باید مدیریت شرکت‌ها (و نه سهام‌داری شرکت‌ها) را در یک فضای آزاد در معرض فروش مردم و بخش خصوصی و شرکت‌های بین‌المللی قرار دهد تا مردم و بخش خصوصی مالک باشند. در این حالت شرکت‌های بین‌المللی حتی در شرایط تحریمی نیز حضور خواهند داشت، برخی بنگاه‌های دولتی تعطیل و برخی رشد می‌کنند و رقابت تشدید می‌شود؛ در این حالت بیشترین نفع را مصرف‌کننده می‌برد و حاکمیت قدرت پیدا خواهد کرد.

افزودن دیدگاه جدید

Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.