اصفهان قدیم

شمشیر سلطانی بر شکوه اصفهان

یک شاهد عینی از زخم‌های اصفهان می‌گوید

اصفهان بهشتی بود که در عصر قاجار به واسطه بی‌توجهی و کینه نسبت به صفویه که این قدر در میان مردم اعتبار داشت، به‌طور عمد ویران گردید. انگیزه این ویرانی حرص بود یا عداوت، یا مخلوطی از هر دو، کسی به‌درستی نمی‌داند، اما حاصل این فرایند آنکه آثار و عمارات با شکوهی مانند آیینه‌خانه، نمکدان و هفت‌دست اکنون وجود خارجی ندارند. در این متن نگاهی به این فاجعه می‌اندازیم:

شگفتانه‌های عتیق

روایت‌های مهم در گرامیداشت نهمین سالروز ثبت‌جهانی مسجد جامع عتیق اصفهان

امروز نهمین سالگرد ثبت‌جهانی مسجد جامع عتیق اصفهان در فهرست میراث جهانی بشر است؛ روزی مهم برای ایران، برای اصفهان و برای بنایی که فخر معماری اسلامی دوران مختلف تاریخی محسوب می‌شود. امروز و هفته پیش رو را برای دیدار با مسجد‌جامع غنیمت بشمارید. شناخت دقیق این بنای مهم تاریخی بر همه مسئولان اصفهان واجب است؛ میراثی که باید بارها در زمان‌های مختلف از زوایای گوناگون ببینیدش تا به اهمیت و فقط بخشی از رازهای بی‌شمارش پی ببرید. نــــاگفتـــه‌هـــای فـــراوانـی دربـــاره مسجد‌جامع عتیق اصفهان وجود دارد و پژوهش‌های مختلفی که در این بنا انجام شده، هنوز نتوانسته شناخت همه‌جانبه‌ای را از این میراث مهم در اختیار ما قرار دهد. پژوهش‌ها همچنان ادامه دارند و جالب اینکه هر بار با شگفتی‌های بیشتری در تاریخ مسجد جامع عتیق اصفهان روبه‌رو می‌شویم. برخی از مهم‌ترین و اساسی‌ترین نکاتی که باید همه ما اصفهانی‌ها و ایرانیان علاقه‌مند به میراث فرهنگی بدانیم، در ادامه این متن ذکر می‌کنم.

اصفهان در هزار و یک روایت ناب

یادداشتی در پاسخ به پرسش «اصفهان کجاست؟»

مدت‌هاست درباره اینکه روز اصفهان چه روزی است گفت‌وگو می‌شود؛ ولی آنچه رسمیت بیشتری دارد این است که یکم آذر که سرآغاز برج قوس یا کمان است در شورای شهر اصفهان پس از پیگیری اهالی فرهنگ شهر، مدتی پیش تصویب شد. حالا چرا؟ چون در افسانه‌ها آمده که طالع اصفهان برج قوس است و دارای پیشدادی در این برج اصفهان را بنا نهاد. شما در سردر قیصریه اصفهان می‌بینید که دو نماد و نشان برج قوس در دو طرف با کاشی نقش شده است. در این نشان یک شیر سر آدمی دارد و در دستانش کمانی دارد با تیری که رو به اژدهاست و اژدها دم همان شیر است. سر که نشانه خرد است و دم که همان ذنب است. همان گناه آنچه از آدمی و خردش نیست و دنبالچه اوست و باید پی کارش برود؛ چنان‌که خداوند در صورت مادی بنی‌آدم او را از دم و از ذنب رهانید و در گوشه‌کنار اصفهان باز برج قوس را می‌بینید.

نگاهی به حاشیه‌های این بازارچه‌ها از میدان جلفا تا باغ به
نگاهی به روند شهرسازي ترک تباران صفوی در اصفهان
اصفهان‌زیبا از سیل در روایت‌های تاریخ معاصر اصفهان گزارش می‌دهد

اسرار بوعلی در پاگلدسته اصفهان

در رکاب تاریخ میان مدرس هزارساله ابن‌سینا و مدرسه هفتصد‌ساله سلطان بخت‌آغا؛ آیا بوعلی در اصفهان دفن است؟

بیش از هزار سال پیش، در سال 414 هجری قمری چهار مرد در لباس صوفیان، مخفیانه از سمت محله آهنگران و بیدآباد وارد اصفهان شدند. یکی از این چهار نفر مهم‌ترین و مشهورترین دانشمند و پزشک تاریخ ایران بود که کتاب «قانون»‌اش تا همین قرن نوزدهم در مجامع علمی اروپا به‌عنوان کتاب مرجع تدریس می‌شد. ابوعلی حسین بن عبدالله بن‌سینا در سال 370 قمری در بخارا متولد شد و به استناد کتاب تاریخ ابن‌اثیر در اصفهان از دنیا رفت و شاید در مدرسه خودش هم دفن شد. کمی آن‌سوتر دومناره بلند‌بالا احتمال وجود یک مدرسه از دوره آل مظفر را در محله دردشت مطرح می‌کند. مدرسه‌ای که به همت ملکه مقتول اصفهان، یعنی سلطان بخت‌آغا بنا شده و پس از قتلش در همان‌جا هم دفن شد. این‌گونه است که مدرسه‌آرامگاه‌های اصفهان پیوندگاه دانش و تاریخ در این شهر باستانی شد.

نقش‌جهان مردمِ چشم اصفهان

وضعیت نیم‌قرن پیش میدان تاریخی اصفهان

امروزه‌روز میدان نقش جهان خالی از اتومبیل شده است. نظافت و بهداشت آن در سطح مطلوبی است. ماهیت مغازه‌های اطراف میدان و حتی بازارهای دور‌و بر با موضوع گردشگری تناسب دارد. اما آیا پنجاه سال پیش هم میدان این وضعیت را داشته است؟ این مطلب پاسخی به این سؤال است.

سپه به سعی صفاهان

در رکاب تاریخ؛ از آلمانِ اصفهان تا روسیه نصف‌جهان!

وقتی در اوایــل قرن چهاردهم خورشیدی لحاف قجری را از روی اصفهان کنار زدند، چشم شهر به خیابان‌ها و گذرهای تازه‌سازی روشن شد که در آن روزگار نماد اصلی مدرن‌سازی شهری محسوب می‌شد؛ خیابان‌هایی که وظـیـفـه داشتند کوچه‌های درهم‌تنیده قدیمی شهر را به گذرهای ماشین‌رو تبدیل کنند و رایحه خوش مدرنیته را بدین‌ترتیب به مشام اصفهانی‌ها برسانند. گذشته از اینکه در جریان این خیابان‌کشی‌ها چه میزان بافت تاریخی شهر از بین رفت، این خیابان‌ها کم‌کم چهره اصفهان را دگرگون کردند و جلوه‌هایی از زندگی جدید پیش چشم مردم گشودند.

صفحه‌ها

اشتراک در RSS - اصفهان قدیم